له‌درێژه‌ی ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ سه‌ربازییانه‌ی بۆ به‌رقه‌راركردنی ئاسایش و ئۆقره‌یی شاری كه‌ركوك له‌لایه‌ن هێزه‌كانی پۆلیسی قه‌زاو ناحیه‌كانی كه‌ركوكه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ده‌برێن،11 كه‌سی داواكراوو گومانلێكراو له‌زنجیره‌ چیای حه‌مرین و چه‌ند گوندێكی سه‌ر به‌قه‌زای حه‌ویجه‌ ده‌ستگیركران.

له‌ دوای‌ پرۆسه‌ی‌ ئازادی‌ عیراق ودره‌چوونی‌ ماده‌ی‌ 140 ده‌ستوری‌ عیراق به‌به‌رده‌وام هه‌وڵ دراوه‌ عه‌ره‌ب دوباره‌ بگه‌رێنیتره‌وه‌ پارێزگای‌ كه‌ركوك وره‌نگه‌ نیشته‌جێبوونیان له‌ ناو پارێزگا به‌ ئاسانی‌ نه‌كرێت بۆیه‌ په‌نایان بردوته‌ به‌ر شاروچه‌كه‌و وقه‌زاكان بۆ نیشته‌جی بوون هاولاَتیه‌ك به‌ ناوی‌(حه‌مید ئه‌مین) كه‌ نیشته‌جی قه‌زای‌ داقوقه

له‌دیدارێكی نێوان سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك و وه‌فدێكی ئاژانسی فریاكه‌وتنی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌مریكی راگه‌یه‌ندرا كه‌ ئه‌مریكا پرۆژه‌یه‌كی یاسایی له‌كه‌ركوك جێبه‌جێ ده‌كات بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ یاساییه‌كانی پارێزگای كه‌ركوك.

لیژنه‌ی‌ باڵای‌ مادده‌ی‌ (140)ی ده‌ستوور، ده‌ستی‌ به‌ دابه‌شكردنی‌ چه‌كی‌ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ كرد.

پارێزگاری‌ كه‌ركوك: هه‌موو رێوشوێنێكی‌ پێویست گیراوه‌ته‌ به‌ر بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌كاتی‌ سه‌رژمێریدا جگه‌ له‌دانیشتوانی‌ ره‌سه‌نی‌ كه‌ركوك كه‌سی‌ تر له‌سه‌ر ئه‌و شاره‌ تۆمار نه‌كرێت .

له‌ چوارچێوه‌ی راسپارده‌و بڕیاره‌كانی كۆنگره‌ی سێ و په‌یڕه‌وی نوێی ناوخۆی (ی.ن.ك) دا كه‌مكردنه‌وه‌و لێكدانی مه‌ڵبه‌نده‌كان هه‌نگاو به‌هه‌نگاو جێبه‌جێده‌كرێن.
ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ 8/8 له‌باره‌گای مه‌كته‌بی رێكخستن له‌ قه‌ڵاچوالان و به‌سه‌رپه‌رشتی عیماد ئه‌حمه‌د لێپرسراوی مه‌كته‌بی رێكخستن، له‌میانی دوو كۆبوونه‌وه‌دا كه‌ ژماره‌یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی سیاسی و سه‌ركردایه‌تی و لێپرسراوی مه‌ڵبه‌نده‌كانی كه‌ركوك و گه‌رمیان ئاماده‌یبوون و به‌مه‌به‌ستی رێكخستنه‌وه‌ی ئۆرگانه‌كان، له‌به‌ر رۆشنایی بڕیاره‌كانی كۆنگره‌ی سێ و په‌یڕه‌وی ناوخۆی (ی.ن.ك) چه‌ند بڕیارێك دران.

له‌چه‌ند پێشهاتێكی سیاسی نوێدا له‌شاری كه‌ركوك وه‌زاره‌تی نه‌وتی عیراقیش بۆ شێواندنی زیاتری باری دیموگرافی كه‌ركوك هاووڵاتیانی كورد له‌دامه‌زراندن له‌كه‌رتی نه‌وت بێ به‌ش ده‌كات و ژماره‌یه‌ك خێزانی نوێی عه‌ره‌ب به‌شێوه‌یه‌كی نایاسایی روویان كردوه‌ته‌وه‌ شاره‌كه‌ و تێیدا نیشته‌جێبوون و لێپرسراوانی شاره‌كه‌ش ئه‌و لایه‌نه‌ به‌درێژه‌پێدانی سیاسه‌تی به‌عه‌ره‌بكردنی كه‌ركوك وه‌سف ده‌كه‌ن و داوا له‌سه‌ركردایه‌تی سیاسیی كوردستان ده‌كه‌ن چاره‌سه‌رێك بۆ ئه‌و كێشانه‌ بدۆزێته‌وه‌.

سه‌رچاوه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌ PUKmedia ی راگه‌یاند: عه‌بدولكه‌ریم حسێن جاسم ناسراو ئه‌بو سه‌یف به‌ڕێوه‌به‌ری ناحیه‌ی مولته‌قای سه‌ر به‌پارێزگای كه‌ركوك له‌لایه‌ن چه‌ند چه‌كدارێكی نه‌ناسراوه‌وه‌ كوژرا.

ئه‌مڕۆ 8/8 نوری مالكی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق گه‌یشته‌ هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمی كوردستان و له‌گه‌ڵ مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان كۆبووه‌وه‌.
پاشان له‌ كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌نوسیدا ناوه‌رۆكی كۆبونه‌وه‌كه‌ و دوا هه‌وڵه‌كانیان بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی داهاتووی عیراق ئاشكراكرد.
سه‌ره‌تا مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان له‌وته‌یه‌كیدا به‌خێرهاتنی میوانه‌كه‌ی كرد و وتی: هاتنی نوری مالكی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق بۆ هه‌رێمی كوردستان هه‌لێكی باشبوو بۆ گفتوگۆكردن سه‌باره‌ت به‌ بارودۆخی عیراق و دوا هه‌واڵه‌كان بۆ گه‌یشتن به‌ رێككه‌وتن بۆ پێكهێنانی حكومه‌تی عیراق، ده‌توانم بڵێم گفتوگۆكان دۆستانه‌بوون و له‌سه‌ر ئه‌وه‌ رێككه‌وتین كه‌ هه‌وڵه‌كانمان چڕ بكه‌ینه‌وه‌ بۆ ده‌ربازبوون له‌و قه‌یرانه‌ به‌ زووترین كات.

ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌كه‌ قه‌یرانی به‌نزین له‌ شاری كه‌ركوك به‌رده‌وامه‌ و به‌ڕێوه‌به‌ری كۆمپانیای دابه‌شكردنی به‌رهه‌مه‌ نه‌وتیه‌كانی كه‌ركوكیش هۆكاری ئه‌و قه‌یرانه‌ بۆ هاوكاری نه‌كردنی پۆلیس و به‌قاچاخبردنی به‌نزین ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌.

دوای ئه‌وه‌ی له‌ رۆژی 31 / 1 / 2009 هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی 14 پارێزگا له‌ عێراق به‌ڕێوه‌چوو، هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی كه‌ركوك دواخرا، له‌ ئێستاشدا نزیكه‌ی ساڵێك و حه‌وت مانگی به‌سه‌ردا تێپه‌ڕیوه‌ كاره‌كان و ئاراسته‌كان ئه‌وه‌ ده‌رده‌خه‌ن؛ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی كه‌ركوك پێویستی به‌ دوو ساڵ ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی بتوانرێت ئه‌نجامبدرێت.

له‌دوای ئه‌وه‌ی فۆڕمی قه‌ره‌بوو به‌سه‌ر عه‌ره‌به‌ هاورده‌كاندا دابه‌شكرا، ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌و عه‌ره‌بانه‌ ناوی خۆیان تۆمارنه‌كردوه‌ و نایانه‌وێت بگه‌ڕێنه‌وه‌ شوێنی خۆیان، له‌سه‌ره‌تای ساڵی 2008ه‌وه‌ به‌ بڕیارێكی لیژنه‌ی باڵای ماده‌ی 140 دابه‌شكردنی فۆڕم راگیرا و هه‌ر عه‌ره‌بێكی هاورده‌ له‌ ئێستادا ئاره‌زووی گه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌بێت فۆڕمی پێنادرێت و چه‌ند هاوڵاتیه‌كی عه‌ره‌بی هاورده‌ش داوای گه‌ڕانه‌وه‌ ده‌كه‌ن و فۆڕمی گه‌ڕانه‌وه‌یان پێنادرێت.

 وه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراقی له‌ماوه‌ی مانگی رابردوودا لیستێكی به‌ناوی (628) كه‌س له‌ ده‌رچوانی په‌یمانگه‌ نه‌وتیه‌كانی به‌مه‌به‌ستی دامه‌زراندنیان له‌داموده‌زگا نه‌وتیه‌كانی كۆمپانیای نه‌وتی باكور ده‌ركرد، هه‌ر به‌و مه‌به‌سته‌ش لیژنه‌یه‌كی تایبه‌ت له‌ كۆمپانیاكه‌ بۆ چاوپێكه‌وتن پێكهێنرا.

به‌شی كاروباری یاسایی له‌پارێزگای كه‌ركوك به‌نوسراوی فه‌رمی ژماره‌ 5075 له‌ 19 / 7 / 2010 بۆ جاری دووه‌م بانگهێشتی كۆمپانیا عێراقی‌و بیانیه‌كانی كردوه‌ بۆ به‌شداریكردن له‌ ته‌نده‌ری پاككردنه‌وه‌ی شاره‌كه‌و ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش ده‌كه‌وێته‌ چوارچێوه‌ی پرۆژه‌كانی په‌ره‌پێدانی هه‌رێمه‌كان بۆ ساڵی 2010‌و به‌پێی نوسراوه‌كه‌ش دوا مۆڵه‌ت بۆ وه‌رگرتنی ته‌نده‌ره‌كان كه‌ به‌شێوه‌ی (كه‌مكردنه‌وه‌و نهێنی) به‌ڕێوه‌ده‌چێت رۆژی 12 / 9 / 2010 یه‌ .

به‌بڕیارێكی حكومه‌تی عێراقی پێشینه‌ی خانوو ده‌درێت به‌و كه‌سانه‌ی كه‌ خاوه‌نی زه‌وی 200 مه‌ترین و به‌ته‌نها ئه‌و كه‌سانه‌ش ده‌توانن سودمه‌ندبن له‌ وه‌رگرتنی ئه‌و بڕه‌ پاره‌یه‌، كه‌ خاوه‌ن خێزانن و گه‌نج شمولی ئه‌و بریاره‌ ناكات، له‌گه‌ڵ پێدانی پێشینه‌كه‌شدا نرخی زه‌وی به‌رز ده‌بێته‌وه‌.